De halve sjekel en de strijd op sociale media

 

door Moshe Kempinski - FB post 17 maart 2026 

 

Welk verband zou er kunnen bestaan tussen de Bijbelse halve sjekel en de strijd die woedt op sociale media?

De halve sjekel (machatzit hashekel) was een verplichte jaarlijkse belasting van een zilveren munt die werd geheven van elke joodse man van 20 jaar en ouder ten tijde van de Tempel in Jeruzalem.

Het geld dat met die “belasting” werd opgehaald, werd gebruikt om het werk in de Tempel in stand te houden.

Toch werd het ook gezien als een manier om te bidden voor en te verlangen naar de genade van Hashem voor elk individueel gezin.

Dat gebed kwam voort uit iemands betrokkenheid bij het gebed en de werken van Gods Huis.

Wat het nog indrukwekkender maakte, was dat het voor iedereen gelijk was. 

“De rijke zal niet meer geven, en de arme zal niet minder geven dan een halve sjekel” (Exodus 30:15).

De diepere betekenis was dat we allemaal, ongeacht onze status of fysieke situatie, gelijk zijn voor onze Schepper.

Bovendien was het een halve sjekel en geen hele, om ons eraan te herinneren en ons duidelijk te maken dat we nooit alleen zijn en dat alles wat van waarde is vereist dat we ons tot elkaar wenden.

Daarnaast raken we geraakt door het simpele feit dat zelfs de heiligste activiteiten en zelfs de zaken met het grootste doel wachten tot ieder van ons eraan deelneemt.

Hoewel de serie “Levenslessen uit de Torah-lezing” waar we middenin zitten, het Bijbelse verhaal over de halve sjekel al achter zich heeft gelaten, werd ik ernaar teruggetrokken vanwege mijn betrokkenheid bij sociale media.

Sociale media zijn een poel van haat geworden.

Mensen, van wie ik sommigen heb ontmoet of gesproken, voelen zich vrij om de meest verachtelijke en ongefundeerde onzin te verkondigen, simpelweg omdat ‘ze dat nu kunnen’.

Haat is een kankergezwel dat zich voedt met onwetendheid.

Toch zijn er nog stemmen die verbonden zijn met kritisch denken.

Anderen die nog steeds geworteld zijn in Bijbelse waarheden. Ook anderen die het vermogen niet hebben verloren om te discussiëren, het oneens te zijn en toch tot een oplossing te komen.

Maar niet genoeg.

De realiteit is dat de meeste mensen hebben vermeden om betrokken te raken bij die beerput die ‘reacties of commentaren’ heet. Dit stelt al die BOTS of de TikTok-generatie in staat om elk gesprek te dwarsbomen met uitspraken als “oh, hij krijgt zijn vergoeding van 7000”, en “was dat 3000 jaar geleden beloofd” of gewoon “oh, ben jij een van die mensen met die grappige hoeden”.

Mijn favoriet is nog steeds “je krijgt wat je verdient omdat je door IEDEREEN gehaat wordt”.

Genoeg om ervoor te zorgen dat je weg wilt blijven van die verrotte puinhoop die sociale media heet.

Dat zou een vergissing zijn.

Wat de Halve Sjekel ons leerde, is dat we allemaal belangrijk zijn in Gods ogen.

Dat we allemaal een rol te spelen hebben.

Dat inactief zijn en afwezig zijn een misdaad tegen het lot is.

Nu is het moment om gewoon een kleine bijdrage in woorden te leveren.

Als je obscene opmerkingen ziet, reageer dan gewoon met een positief woord. Een geloofsbelijdenis. Of zelfs een weloverwogen kritiek. Het is allemaal een spel met aantallen. Daarom worden er BOTS ingezet. De aantallen bepalen de sfeer.

We moeten betrokken zijn en elke betrokkenheid, hoe klein of onbeduidend we die ook vinden, draagt bij aan een grote verklaring.

Rabbi Menachem Mendel van Vitebsk vroeg zijn studenten eens: 

“Welke taal spreekt G-d?” 

Een student zei “Hebreeuws”. 

Een ander zei “alle talen” en weer een ander zei “geen enkele taal”. 

Rabbi Menachem Mendel antwoordde: 

“Jullie hebben allemaal gedeeltelijk gelijk, maar ‘de mens’ is de taal van G-d.“

De mens heeft de rol gekregen om het goddelijke in de wereld tot uitdrukking te brengen. Dat geldt in alle situaties en te allen tijde.