Als overleven je leven is - hoe ziet dat eruit in Israel?

Facebook artikel van Sarah Tuttle-Singer – 18 maart 2026

Het spijt me als ik je niet heb teruggebeld. 

Of de huur op tijd te betalen.

Of je verjaardag te onthouden.

De tijd verloopt niet meer zoals vroeger.

Hij valt uiteen in voor en na, sirene en stilte, impact en nasleep.

Wat mij betreft is het nog steeds 27 februari, op een goede dag. [De 2e Iran oorlog begon op de 28e]

Een dag die zweeft in de fragiele illusie dat alles grotendeels in orde is, dat de wereld nog steeds draait op kalenders en herinneringen en boodschappen doen. 

7 oktober op een slechte dag. 

Een dag die niet eindigt.

Een dag die in alles sijpelt, in de koffie, in de lucht, in de manier waarop we onze telefoons checken en de lucht afspeuren en afstand niet in kilometers meten maar in seconden tot een schuilplaats en nieuwsmeldingen.

Leven in een actief oorlogsgebied doet iets precies en wreed met de tijd. 

Ze gaat niet zomaar voorbij. Ze draait in een lus.

Ze vervormt.

Het beperkt je wereld tot het directe: 

Waar is de dichtstbijzijnde schuilplaats?

Hoe snel kan ik daar komen met een kind op mijn heup?

Heb ik snacks ingepakt? Water? Telefoonoplader?

Heb ik genoeg gezegd dat ik van je hou?

De toekomst wordt een vreemd gerucht.

Plannen voelen bijna arrogant aan.

Volgende week. Volgende maand. De zomer.

Is het niet nog steeds Simchat Torah? Wacht, was het al Poerim?

Waarom is het buiten warm terwijl het nog winter is?

Dit zijn luxe dingen, zoals kristallen glazen die je niet uit de kast durft te halen.

En het verleden… het verleden wordt radioactief.

Er zijn data die je niet kunt aanraken zonder je te branden.

Dus leef je hier, op deze vreemde tussenplek.

Berichten laat beantwoorden. 

Verjaardagen vergeten.

Rekeningen in stukjes betalen.

Gesprekken voeren terwijl je half luistert naar het aanzwellende gehuil dat het moment zou kunnen openbreken.

En ook, ik zie je.

De berichten. De check-ins. De “gaat het goed met je?” 

De mensen die over oceanen en tijdzones en politieke verschillen en angst heen reiken en zeggen: ik ben er.

Het betekent meer dan ik kan uitleggen.

Het herinnert me eraan dat de wereld nog steeds door zorg met elkaar verbonden is, zelfs nu.

En ja, ik merk ook de stilte van mensen op — zelfs van familie.

De lege plekken waar een naam had moeten staan.

De mensen die niet in mijn DM’s verschijnen, die niet vragen.  Die in plaats daarvan stilletjes wrok koesteren omdat je geen contact houdt.

Ik merk het.

Ik ben niet eens boos. Maar ik zie jullie ook.

Omdat oorlog dingen terugbrengt tot hun essentie.

Je leert heel snel wie aan je denkt, en wie niet.

Wie het gemiste verjaardagsbericht vergeeft en wie geen idee heeft dat je letterlijk niet weet of je vandaag zult leven of sterven.

Je wordt twee mensen tegelijk: 

Degene die glimlacht, die schrijft, die wanhopig probeert de boel bij elkaar te houden.

En degene die altijd aan het tellen is.

Altijd aan het luisteren is.

Altijd klaar om te vluchten.

Mensen buiten dit alles begrijpen het niet.

Ze denken dat oorlog bestaat uit grote dingen, krantenkoppen, strategie, kaarten.

Maar meestal bestaat het uit kleine breuken:

Een gemist telefoontje.

Een vergeten verjaardag.

Een huurbetaling die te laat is verstuurd omdat je met je kinderen in het trappenhuis stond, wachtend tot de hemel zou beslissen waar de ramp zich zou voltrekken.

Dus ja,

het spijt me.

Maar ik ben er ook.

Nog steeds hier.

Ik meet de tijd niet in dagen, maar in overleven.

En als ik de datum vergeet,

als ik de kleine rituelen uit het oog verlies die ooit een normaal leven vormden,

dan is dat omdat ik druk bezig ben vast te houden aan het enige dat er echt toe doet:

lang genoeg in leven blijven

om ze weer te kunnen herinneren.