RECHT EN OPRECHT
Levenslessen uit de Torah-lezing van Re’eh. Deuteronomium 11:26–16:17 door Moshe Kempinski
We leven in een wereld die uit zijn voegen is geraakt. Een wereld waarin rechtop lopen en duidelijk vooruitkijken is vervangen door een wereld die zich buigt voor de grillen en fantasieën van mensen.
Een dergelijke verstoring is een symptoom geworden van de slogan ‘Diversiteit, gelijkheid en inclusie’. Mooie woorden die een schuchtere kudde van groepen en naties beschrijven die kritisch denken en luisteren vermijden. Ze beschrijven een groot deel van de mensheid dat de voorkeur geeft aan een cancelcultuur die alle andere, minder populaire ideeën negeert en kleinert, simpelweg omdat ze niet in de mode zijn, hip of cool.
Plotseling wordt elk nieuw inzicht geaccepteerd en herhaald zonder dat men zich bewust is van wie en waarom dergelijke concepten worden gepromoot. Dit geldt zeker voor de huidige situatie in het Midden-Oosten.
Hoe kunnen we ons dan opnieuw verankeren in het goddelijk geïnspireerde concept van recht en oprecht wandelen?
Zoals altijd kijken we naar de Torah-lezing voor inspiratie.
"Re'eh – Zie, ik geef u vandaag een zegen en een vloek." (Deuteronomium 11:26).
Hij sluit de passage af met de volgende woorden:
"Onderhoud
en luister naar al deze woorden die Ik u gebied, opdat het u en uw kinderen na
u ten goede moge komen, voor altijd, wanneer u doet wat goed en rechtvaardig is
(HaTov VeHaYashar) in de ogen van Hashem, uw G-d." (Deuteronomium 12:28).
Wat betekenen die woorden “doe wat goed en rechtvaardig is (HaTov VeHaYashar)”?
We zien het woord Yashar overal in de Tenach voorkomen:
“Als je God gehoorzaamt en doet wat rechtvaardig is in Zijn ogen (veHaYashar beinav taaseh], en luistert naar al Zijn geboden en al Zijn verordeningen onderhoudt...” (Exodus 15:26).
“Want gij zult luisteren naar de stem van Hashem, uw G-d, om al Zijn geboden te onderhouden die Ik u vandaag opleg, om te doen wat goed (Yashar) is in de ogen van Hashem, uw G-d.” (Deuteronomium 13:19).
De klassieke commentatoren Rashi en Ramban leggen uit dat de term Yashar gedrag aanduidt dat lifnim mishurat hadin is, dat wil zeggen “boven de letter van de wet”. Dit impliceert een manier van handelen die niet noodzakelijkerwijs is voorgeschreven in de geschreven tekst van G-ds woord, maar een uitvloeisel of uitgroei zou moeten zijn van het wandelen binnen die geschreven wetten.
Maar interessant
genoeg betekent de term lifnim mishurat hadin letterlijk “binnen de
letters van de wet”.
Dit lijkt te impliceren dat het betrekking heeft op gedrag dat de kern vormt van Gods geboden en Zijn Torah. Dat wil zeggen dat deze eigenschap van Yashar niet alleen een bewonderenswaardige eigenschap is, maar misschien wel de essentie vormt van Hashems doel met Zijn Torah.
In de instructies voor het schrijven van een koosjere Torah-rol leren we dat elke letter in een Torah-rol volledig omgeven moet zijn door blanco perkament (Menachot 29a). Dit is niet alleen een beschrijving van hoe een Torah-rol moet worden geschreven, maar eerder een spirituele hint naar een diepere waarheid.
Er wordt ons
verteld dat de woorden van de Torah in vuur werden gegeven “van Zijn
rechterhand, een vurige wet voor hen.” (Deut. 33:2).
Onze wijzen beschrijven het eigenlijk als zijnde geschapen met “zwart vuur” geschreven op “wit vuur”. Het zwarte vuur zijn de letters van Hashems woord. Het witte vuur is wat elk van die letters omringt. Het zwarte vuur beschrijft de duidelijk afgebakende tekst en de eenvoudige, onthulde betekenis ervan. Het witte vuur daarentegen staat voor de meer verheven ‘verborgen waarheden’.
Wat is die verborgen waarheid?
De daden van de
[Machtige] Rots zijn volmaakt, want al Zijn wegen zijn rechtvaardig; een trouwe
God, zonder onrechtvaardigheid, Hij is rechtvaardig en oprecht ( VeYashar).(
Deuteronomium 42:4).
Zoals Hij
Yashar is, zo moeten wij ook zijn.
De implicaties zijn dramatisch. Rechtvaardig (Yashar) en heilig worden is niet een simpele daad van zelfverbetering of zelfverheffing. Een leven leiden waarin we ‘meer doen dan wat voorgeschreven is’ ten behoeve van de wereld en alle schepselen van Hashem is de kern van ons uiteindelijke doel.
Het kan geen leven zijn van slogans die beweren een goddelijk leven te leiden en dat op een manier doen die gruwelijke misdaden van haat vrijspreken en verheerlijken.
Het kan geen leven zijn dat afhankelijk is van politiek correcte verhalen.
Het kan geen leven zijn waarin gruwelijke misdaden worden genegeerd door een entiteit die zich in die misdaden wentelt en vervolgens probeert de slachtoffers van deze misdaden als daders te beschuldigen.
(Deuteronomium 42:4).
De eerste woorden in het gedeelte Torah zijn "Re'eh – Zie, Ik geef u vandaag een zegen en een vloek." (Deuteronomium 11:26). Kijk hoe Zijn machtige hand zich in de geschiedenis openbaart.
Volg de richting
die deze machtige daden aangeven.
En begin dan in
die richting te lopen, recht en oprecht.
Door dat te doen
hebben we de kans om G-d echt te vertegenwoordigen in deze wereld.
Wat anders kunnen we doen?
Comments
Post a Comment